Genel KDV oranı: %20
Kuyumcuda satılan tüm mücevher, takı, saat ve aksesuar grubu ürünler için genel KDV oranı %20'dir. Ama "satış fiyatının %20'si KDV" demek doğru değildir; çünkü altının kendi değeri istisnadır.
Has altın istisnası
KDV Kanunu uyarınca külçe ve gram has altın satışı KDV'den istisnadır. Ayrıca işçilikli ürünlerde de saf altın değerinin KDV'den ayrıştırılması zorunludur. Buna özel matrah denir.
Özel matrah formülü
KDV matrahı = Satış fiyatı − (Saf altın gramı × günün has altın fiyatı)
KDV = KDV matrahı × 0,20
Örnek 1 — 22 ayar bilezik
- Ürün: 10 gram, 22 ayar (916 milyem)
- Saf altın gramı: 10 × 0,916 = 9,16 gram
- Günün has fiyatı: 4.500 TL/gram
- Saf altın değeri (istisna): 9,16 × 4.500 = 41.220 TL
- Müşteri ödediği toplam: 50.000 TL
- KDV matrahı: 50.000 − 41.220 = 8.780 TL
- KDV: 8.780 × 0,20 = 1.756 TL
- Etkin KDV oranı (toplama göre): %3,5
Örnek 2 — Pırlanta yüzük (taşlı)
Pırlanta ve değerli taşlar istisna kapsamında değildir. Sadece altın grameji istisnaya tabidir; pırlantanın değeri KDV matrahına dahildir.
- Yüzük: 3 gram 18 ayar (750 milyem) altın + 0.5 ct pırlanta
- Altın saf değeri: 3 × 0,750 × 4.500 = 10.125 TL (istisna)
- Toplam satış: 65.000 TL
- KDV matrahı: 65.000 − 10.125 = 54.875 TL
- KDV: 54.875 × 0,20 = 10.975 TL
Örnek 3 — Sarrafiye külçe satışı
Saf altın külçe (24 ayar 999 milyem) satışı tamamen KDV istisnasıdır. Sadece işçiliksiz külçe — işçilik varsa işçilik KDV'ye tabidir.
- 50 gram 999 milyem külçe × 4.500 = 225.000 TL
- Saf altın değeri (istisna): 225.000 TL
- KDV matrahı: 0 — KDV: 0 TL
Günün has altın fiyatı: hangi rakam?
Özel matrah hesabında "günün has fiyatı" olarak İstanbul Altın Borsası (Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası) gram has fiyatı esas alınır. ERP'niz bu fiyatı otomatik çekmiyorsa elle güncelleme zorunlu — aksi halde matrah yanlış çıkar.
İade ve değişimde KDV
Müşteri ürünü iade ederse iade faturası kesilir; KDV de iade matrahı üzerinden negatif kayıt olarak işlenir. Eski altın karşılığı satış (taklas) ise iki ayrı işlem sayılır: alış (matrahsız külçe gibi) + yeni satış (kendi özel matrahı). Yazılım bunu otomatik ayrıştırmıyorsa muhasebe hatası kaçınılmaz.
Pratik: Kuyum360'ta otomatik KDV
- Borsa İstanbul gram has fiyatını her dakika günceller.
- Her satışta milyem üzerinden saf altın değerini ayrıştırır.
- Pırlanta/taş kalemlerini KDV matrahına otomatik dahil eder.
- Taklas (eski altın) işlemini iki ayrı kalemde gösterir.
- e-Fatura'ya doğru özel matrah ve KDV ile basar.
Özet
- Kuyumcuda KDV oranı %20 ama matrah özel.
- Saf altın değeri her zaman istisna.
- Pırlanta/taş istisna değil, KDV matrahına dahil.
- Günün gram has fiyatı doğru kaynaktan alınmalı.
- Yazılım özel matrahı otomatik yapmıyorsa hata kaçınılmaz.
KDV özel matrahı Kuyum360'ta otomatik.
Borsa fiyatı + milyem ayrımı + pırlanta dahil hesabı tek satışta.